Deskundig
Veel ervaring
Gespecialiseerd
Geavanceerde materialen
Duurzaam
Kwaliteit
Contact

In mijn vorige blog in december heb ik iets over boren verteld. Eigenlijk wilde ik veel meer vertellen, maar voor de leesbaarheid had ik de blog ingekort. Vandaar dat ik nu doorga over boren, en wat meer op de details in. Deze keer over HSS boren.

Hoewel het vaak zo lijkt is niet elke HSS boor hetzelfde. We hebben te maken met verschillende soorten HSS, verschillende boorpunten, verschillende coatingen en verschillende hoeken van de boorpunt.

Om te bepalen welke boor je nodig hebt moet je verschillende dingen overwegen:

Welk materiaal ga je bewerken?

Het is waarschijnlijk wel duidelijk dat een boor voor hout het niet zo lang uithoudt op staal. Ook zal een steenboor zich in hout branden ipv hier in te boren. Hoewel dit natuurlijk extreme voorbeelden zijn, geldt dit ook voor andere materiaalverschillen. Zo kan je een boor voor gehard staal wel inzetten op aluminium, maar zal dit niet de gewenste of verwachte standtijd en kwaliteit geven.

Voor hardere materialen willen we een bottere punt, terwijl we voor zachtere materialen een scherpere punt kiezen. Een universele boorpunt is 118° maar voor bijvoorbeeld kunststof zien we vaak voor goede resultaten een hoek van 100° of 90°.

Hoe ga je boren?

Dan is er de vraag hoe je gaat boren. Dit kan namelijk met een hand machine (elektrisch) , met een kolomboor of met een CNC machine. Hierin zit veel verschil in stabiliteit, en om een dure boor in een handmachine te zetten is meestal jammer, omdat door de onstabiliteit de boor sneller zal breken. En het gat minder mooi word.

Wat zijn de eisen voor het gat?

Hoe rond en hoe recht moet je gat worden? Zie bv mijn blog over dubbelmarge boren. om een rechter gat te krijgen moet je een stijver materiaal gebruiken, zoals bijvoorbeeld HSS-cobalt of SPM (gesinterd HSS). Voor de rondheid van het gat moet je meer kijken naar de tophoek van je boor, en de verschillende vlakken die hieraan geslepen zijn. een aantal van deze vlakken liggen vast in de DIN1412 Norm. Hoewel veel fabrikanten hier natuurlijk nog hun eigen geometrieen naast hebben.

De “gewone” boor

“Kom op”, zul je zeggen, “maak het toch niet zo moeilijk: geef me een boor die alles kan!” Dat horen veel leveranciers. Daarom is hier ook een veelgebruikt antwoord op. Een boor van HSS met een boordiepte van 5xD. Een spaangroef van 30°, geen speciale hoeken en een boorpunt van 118°. De resultaten op staal, RVS, aluminium, de meeste kunststoffen en hout is prima. Voor een verbeterde standtijd worden er vaak ook opties aangeboden met verschillende coatingen. Meestal zijn deze boren bij de kleinere maten per 10 stuks verpakt, omdat ze bijna niks kosten. Voor de iets grotere boren zijn er borenslijpmachines te koop, om deze na te slijpen. Bij gecoate boren is het effect van de coating natuurlijk weg na het herslijpen.

Deze boren worden vaak ongecoat geleverd. Een eerste stap hoger is dat deze gezwart worden. Hierdoor komt er minder snel roest op. Daarna is de volgende stap vaak een TiN coating. Deze ziet er geelgoud uit en is een van de eerste coatingen die er voor gereedschappen gemaakt is. Daarnaast zien we tegenwoordig vaak een TiAlN coating. Deze is iets moderner, en word soms alleen op de top aangebracht om kosten te besparen.

Verspaningscondities

Naast coatingen en de goede hoeken en materialen, is het voor de standtijd van een boor minstens net zo belangrijk om goed te boren.  

Laatst kwam er iemand bij mij en die vertelde dat ze moest boren in roestvaststaal met een handboormachine. Ze deed wel 15 minuten over een gat van ø6mm, 3mm diep.

Dat is natuurlijk te langzaam. we begonnen om naar de boor zelf te kijken, deze was verbrand en daardoor bot.

Ik gaf haar een set boren met een kopgeometrie voor RVS. de punt is gecoat en de tophoek is 130° ipv 118 °.

De volgende vraag was: “Met welke snelheid boor je nu?” het antwoord: “Ongeveer 2000 toeren en ik houd de druk laag.” Mijn advies was om niet te hard te draaien en harder te drukken. Wat neerkomt op een toerental van 600 met een voeding van 0.1 mm/omw aan voeding.

Dit ging beter. Binnen 20 seconden was ze door het materiaal een de boor bleef heel lang perfect boren.

Zoals in bovenstaande voorbeeld gaat het vaker. Als het proces niet lekker loopt stelt men de voeding af naar beneden en de toeren naar boven. Hierdoor krijg je meer een wrijvingeffect dan een snijeffect. Mijn advies: zoek de juiste snelheid in de tabellen. Als dit niet werkt, langzamer draaien en harder drukken tot er spanen ontstaan.

Als je teveel aan het wrijven bent dan verbrand de boor, en word het geheel nog moeizamer.

Conclusie

Voor de eenvoudige boorbewerkingen kan je prima met een “gewone” HSS boor uit. Wil je efficienter, rechter, sneller of op een andere manier beter boren? Dan kies je een betere kopgeometrie, de juiste tophoek en een goede coating voor je materiaal. Daarnaast kan je een ander basismateriaal voor je boor kiezen, en misschien nog wel het belangrijkste: zoek de goede verspaningscondities.

Joop Lahm

About the author

Joop werkt al jaren in de verspanende industrie, en door de nauwe samenwerking met klanten en leveranciers weet hij veel over de verschillende processen. Door zijn ervaring heeft hij veel kennis van veel materialen en welke gereedschappen daar goed op kunnen worden toegepast.

Leave a Reply

Meest recente berichten